ابزار خراطی چه کاربردی دارند؟ با چه متریالی ساخته میشوند
ابزار خراطی چیست و چه کاربردهایی دارد؟
تعریف خراطی و معرفی ابزارهای اصلی
خراطی، یکی از قدیمیترین و در عین حال کاربردیترین روشهای شکلدهی به مواد مختلف به شمار میآید. این هنر-صنعت با بهرهگیری از ابزارهای خاصی، به کاربر این امکان را میدهد تا قطعاتی با شکلهای پیچیده و منحنیهای دقیق بسازد. در ابتدا، خراطی بیشتر با چوب انجام میشد، اما امروزه این تکنیک به متریالهای متنوعی مانند فلز، پلاستیک و حتی کامپوزیتها نیز گسترش یافته است. ابزار خراطی به عنوان مهمترین ابزار در این فرآیند، نقش کلیدی ایفا میکند.
ابزارهای خراطی به طور کلی شامل قلمهای مختلف (مانند قلم رنده، کندهکاری، شیارزن و ابزارهای فرمدهی)، دستگاه خراطی (مانند دستگاه تراش رومیزی یا صنعتی)، و لوازم جانبی از قبیل سهنظام و مرغک میشوند. کیفیت این ابزارها به طور مستقیم بر نتیجه نهایی تأثیر دارد و انتخاب متریال مناسب برای ساخت آنها اهمیت بالایی دارد.
برای ساخت ابزار خراطی، از فولادهای خاصی استفاده میشود که مقاومت به سایش و سختی بالایی داشته باشند. در این میان، فولاد 1.3343 که با نام فولاد خشکه هوایی نیز شناخته میشود، یکی از پرکاربردترین گزینههاست. این نوع فولاد که در دسته فولادهای تندبر (HSS) قرار دارد، به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت و حفظ لبه برنده در دماهای بالا، برای ساخت تیغههای خراطی ایدهآل است.

ابزار خراطی دستی vs برقی
در دنیای امروز، ابزار خراطی به دو دستهی کلی تقسیم میشوند: ابزار خراطی دستی و ابزار خراطی برقی. هر یک از این دستهها مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند و بسته به نوع پروژه و میزان دقت مورد نیاز انتخاب میشوند. ابزارهای دستی شامل انواع مغارها و قلمهای دستی هستند که کاربر آنها را مستقیماً با دست هدایت میکند. این ابزارها بیشتر در هنرهای دستی، سنتی و پروژههای کوچک و ظریف کاربرد دارند. کنترل بالا و دقت در فرمدهی از ویژگیهای مهم آنهاست.
در مقابل، ابزارهای خراطی برقی شامل دستگاههای تراش خودکار یا نیمهخودکار هستند که با استفاده از موتور، قطعه کار را با سرعت بالا میچرخانند و ابزار برنده روی آن اعمال میشود. این نوع ابزارها در صنایع بزرگتر مانند فلزکاری، قالبسازی و تولید انبوه کاربرد بیشتری دارند.
نکته مهم در مورد هر دو نوع ابزار، جنس تیغهها و اجزای برنده آنهاست. استفاده از فولاد خشکه هوایی یا فولاد 1.3343 در این ابزارها باعث افزایش عمر مفید، کاهش دفعات تیزکاری مجدد و بهبود کیفیت برش میشود. این فولادها نه تنها مقاومت به خوردگی و سایش بالایی دارند، بلکه در برابر دماهای بالا نیز پایداری خود را حفظ میکنند.
استفاده از ابزار خراطی در صنایع چوب
صنایع چوب از جمله نخستین زمینههایی است که خراطی در آن توسعه پیدا کرد. از تولید پایههای میز و صندلی گرفته تا ظروف چوبی و آثار هنری، ابزار خراطی نقش جدی در شکلدهی به چوب دارد. در این صنعت، دقت بالا و ظرافت در پرداخت نهایی اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین کیفیت ابزار استفادهشده نیز باید متناسب با این نیازها باشد.
یکی از مهمترین معیارها در انتخاب ابزار خراطی چوب، جنس تیغه است. تیغههایی که از فولاد 1.3343 ساخته شدهاند، به دلیل قابلیت نگهداری لبه تیز در طولانیمدت، کارایی بالایی در برش چوبهای سخت دارند. همچنین، فولاد خشکه هوایی به دلیل مقاومت در برابر اصطکاک و حرارت، در محیطهای پر فشار نیز عملکرد قابل قبولی از خود نشان میدهد.
در خراطی چوب، ابزارهای رنده، مغارهای فرمدهی و شیارزنها از مهمترین ابزارها هستند که وجود آنها برای ایجاد نقشهای دقیق و اشکال منحنی ضروری است. بهویژه در کارگاههای تولید مبلمان سنتی یا تزئینات چوبی، کیفیت این ابزارها مستقیماً بر نتیجه کار تأثیر دارد.
کاربرد ابزار خراطی در فلزکاری و قالبسازی
با پیشرفت صنعت، کاربرد خراطی به دنیای فلزات نیز گسترش یافته است. خراطی فلز بهویژه در تولید قطعات دقیق برای ماشینآلات، تجهیزات صنعتی، و قالبسازی جایگاه ویژهای دارد. در این فرآیند، ابزار خراطی با دقت بالا برای برداشتن لایههایی از سطح فلز استفاده میشود.
از آنجا که فلزات در مقایسه با چوب بسیار سختتر هستند، انتخاب متریال مناسب برای ابزار خراطی اهمیت دوچندان پیدا میکند. در اینجا فولاد خشکه هوایی یا همان فولاد 1.3343 بهعنوان انتخابی ایدهآل مطرح میشود. این فولاد، با ترکیباتی چون وانادیوم، مولیبدن و تنگستن، سختی بالایی دارد و میتواند فشارهای وارد شده حین برادهبرداری فلزات را تحمل کند.
در قالبسازی نیز از ابزار خراطی برای ایجاد انحناها، شیارها و زوایای خاص در قالبها استفاده میشود. دقت بالای مورد نیاز در این فرآیند ایجاب میکند که از ابزارهایی با قابلیت حفظ فرم و عدم تغییر در طول زمان استفاده شود که دقیقاً ویژگی بارز فولاد 1.3343 است.
نقش ابزار خراطی در هنرهای دستی و سنتی
فراتر از کاربردهای صنعتی، ابزار خراطی در حوزه هنر نیز جایگاه خاصی دارد. در هنرهای سنتی نظیر معرق، منبت، و ساخت ابزارهای موسیقی، خراطی نقشی کلیدی در خلق فرمهای زیبا و منحصر بهفرد ایفا میکند. در این فضا، استفاده از ابزار خراطی دقیق و قابل کنترل ضروری است.
ابزارهایی که در این زمینه استفاده میشوند معمولاً کوچکتر و سبکترند، اما همچنان نیاز به تیغههایی با کیفیت بالا دارند. در اینجا هم فولاد 1.3343 به کمک هنرمندان میآید. این فولاد به دلیل قابلیت پرداختپذیری بالا، امکان ساخت تیغههایی با ظرافت زیاد را فراهم میکند. علاوه بر این، به علت مقاومت بالا در برابر خوردگی، برای استفاده در کارگاههایی که با چوبهای روغنی یا مرطوب کار میکنند بسیار مناسب است.
نتیجه اینکه، ابزار خراطی نه تنها ابزاری صنعتی، بلکه وسیلهای برای بیان خلاقیت در هنر نیز محسوب میشود. انتخاب متریال مناسب مانند فولاد خشکه هوایی میتواند به افزایش کیفیت، دقت و طول عمر ابزارها کمک قابلتوجهی کند.

ابزار خراطی از چه متریالی ساخته میشوند؟
ویژگیهای مهم متریالهای ساخت ابزار
در ساخت ابزار خراطی، انتخاب متریال مناسب اهمیت بالایی دارد؛ چراکه این ابزارها در تماس مستقیم با مواد سخت (چوب، فلز یا کامپوزیتها) قرار دارند و باید در برابر فشار، سایش، و گاه حرارت بالا مقاومت داشته باشند. از جمله ویژگیهای کلیدی متریالهای مناسب برای ساخت ابزار خراطی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سختی بالا: تیغههای ابزار خراطی باید قابلیت برش دقیق و یکنواخت را داشته باشند. بنابراین متریال مورد استفاده باید سختی قابل قبولی داشته باشد تا بتواند سطوح مختلف را با دقت بالا تراش دهد.
مقاومت به سایش: در خراطی، اصطکاک دائمی بین تیغه و قطعه کار ایجاد میشود. متریالهایی که مقاومت سایش بالایی دارند، دیرتر کند میشوند و نیازی به تیزکاری مکرر ندارند.
پایداری حرارتی: بهویژه در خراطی فلزات، گرمای زیادی تولید میشود. فولادهایی مانند فولاد خشکه هوایی یا فولاد 1.3343 میتوانند در دماهای بالا خواص مکانیکی خود را حفظ کنند.
قابلیت پرداختپذیری و شکلپذیری: متریالی که در ساخت ابزار به کار میرود باید به راحتی فرمدهی شود، تا تیغهها با دقت بالا و فرمهای خاص تولید شوند.
از این رو، فولادهای خاصی همچون فولادهای ابزار (Tool Steels)، فولادهای تندبر (HSS)، و فولادهای آلیاژی از پرکاربردترین گزینهها در ساخت ابزار خراطی به شمار میروند.
بررسی انواع فولادهای رایج در ابزارسازی
در صنعت ابزارسازی، انتخاب نوع فولاد تأثیر زیادی بر عملکرد ابزار نهایی دارد. فولادهای متنوعی برای تولید ابزار خراطی به کار میروند که برخی از آنها به دلیل خواص منحصربهفردشان برجستهتر هستند. فولاد 1.3343 (معروف به فولاد خشکه هوایی یا HSS) یکی از متداولترین فولادها در ساخت تیغههای ابزار خراطی است. این فولاد به دلیل دارا بودن عناصر آلیاژی مانند وانادیوم، تنگستن و مولیبدن، ویژگیهایی چون سختی بسیار بالا، مقاومت حرارتی عالی و حفظ لبه برنده را در خود جای داده است. این فولاد حتی در شرایطی که ابزار در تماس با قطعات با سرعت بالا کار میکند، عملکرد خود را حفظ میکند.
علاوه بر فولاد 1.3343، فولادهای دیگری مانند:
فولادهای سردکار (Cold Work Tool Steels): مناسب برای برش قطعات با دمای پایین. این نوع فولاد در ابزارهایی که برای برادهبرداری چوب یا پلاستیک به کار میروند استفاده میشود.
فولادهای گرمکار (Hot Work Tool Steels): مناسب برای ابزارهایی که در معرض حرارت قرار میگیرند، مانند قالبسازی یا خراطی فلز.
فولادهای آلیاژی کمکربن و پرکربن: این فولادها بسته به میزان کربن و عناصر آلیاژی، در ابزارهای سبک یا سنگین مورد استفاده قرار میگیرند.
در تمام این موارد، ویژگیهایی مانند قابلیت سختکاری، دوام بالا و مقاومت به سایش جزو ملاکهای اصلی انتخاب فولاد برای ابزار خراطی محسوب میشوند.
تفاوت فولادهای آلیاژی با فولاد کربنی در ابزار خراطی
فولادهای مورد استفاده در ساخت ابزار خراطی را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد: فولادهای کربنی و فولادهای آلیاژی. هر کدام از این گروهها ویژگیهای خاص خود را دارند و در کاربردهای متفاوتی مورد استفاده قرار میگیرند.
فولاد کربنی عمدتاً از آهن و درصدی کربن تشکیل شده است. هرچه میزان کربن بالاتر باشد، فولاد سختتر و در عین حال شکنندهتر میشود. این نوع فولادها برای ساخت ابزارهایی با قیمت مناسب و کاربردهای عمومی مناسب هستند، اما در مواجهه با فشار یا دمای بالا، دوام زیادی ندارند. از این رو در ابزار خراطیهای حرفهای کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.
در مقابل، فولادهای آلیاژی مانند فولاد 1.3343 یا فولاد خشکه هوایی، ترکیبی از آهن با عناصر آلیاژی نظیر کروم، مولیبدن، وانادیوم، کبالت و غیره هستند. این آلیاژها ویژگیهایی مانند سختی بالا، مقاومت به سایش و حفظ لبه تیز را تقویت میکنند. به همین دلیل این نوع فولادها گزینه ایدهآل برای ساخت ابزار خراطی حرفهای و صنعتی محسوب میشوند.
برای مثال، ابزارهای خراطی ساخته شده از فولاد خشکه هوایی (HSS) توانایی حفظ تیزی لبهها در سرعتهای بالا و فشار زیاد را دارند. این در حالی است که ابزارهای ساخته شده از فولاد کربنی معمولی نیاز به تیزکاری مکرر داشته و ممکن است در برابر گرما یا سایش آسیب ببینند. به طور کلی، انتخاب بین فولاد آلیاژی و کربنی به نوع کاربری ابزار بستگی دارد. اگر به دنبال کیفیت بالا، دقت، طول عمر و عملکرد بهتر هستید، بدون شک فولادهای آلیاژی مانند فولاد 1.3343 انتخاب مناسبتری خواهند بود.

فولاد خشکه هوایی؛ متریالی مقاوم برای ابزار خراطی
معرفی فولاد خشکه هوایی (High Speed Steel – HSS)
فولاد خشکه هوایی که در زبان انگلیسی با عنوان High Speed Steel (HSS) شناخته میشود، یکی از مهمترین و رایجترین متریالها در ساخت ابزارهای برشی از جمله ابزار خراطی است. این فولاد با شماره استاندارد 1.3343 شناخته میشود و در دستهی فولادهای تندبر قرار دارد؛ یعنی فولادهایی که در سرعتهای بالا توانایی برادهبرداری دارند، بدون آنکه لبهی برندهشان آسیب ببیند.
ویژگی اصلی فولاد HSS، توانایی حفظ سختی در دمای بالا است؛ به همین دلیل در کاربردهایی که تیغه در تماس مستقیم با سطح قطعه و حرارت ناشی از اصطکاک قرار دارد، انتخابی ایدهآل به شمار میرود. این خصوصیت به ویژه در دستگاههای خراطی پرسرعت، که قطعهکار با چرخش بالا تراش داده میشود، اهمیت پیدا میکند. ترکیب شیمیایی فولاد خشکه هوایی شامل عناصر آلیاژی خاصی مانند وانادیوم، مولیبدن، تنگستن و کروم است که به آن ویژگیهای بینظیری میبخشند:
تنگستن و مولیبدن برای افزایش مقاومت حرارتی
وانادیوم برای بهبود مقاومت سایشی
کروم برای مقاومت در برابر خوردگی و سختی سطحی
این ترکیبات، فولاد 1.3343 را به یکی از بهترین گزینهها برای ساخت تیغههای خراطی، متهها، تیغچههای تراش و سایر ابزارهای برشی تبدیل کرده است.
مزایای مکانیکی و حرارتی فولاد خشکه هوایی
فولاد خشکه هوایی یا همان فولاد 1.3343، نهتنها از نظر شیمیایی ترکیب فوقالعادهای دارد، بلکه از لحاظ ویژگیهای مکانیکی و حرارتی نیز در سطحی بالاتر از بسیاری از فولادهای دیگر قرار دارد. این ویژگیها باعث شده که ابزار خراطی ساختهشده از این متریال، عملکرد بسیار قابل اعتمادی از خود نشان دهد.
مهمترین مزایای مکانیکی این فولاد عبارتاند از:
سختی بالا: فولاد HSS میتواند پس از عملیات حرارتی به سختیهایی در حدود 62 تا 66 راکول (HRC) برسد. این سختی بالا به ابزار اجازه میدهد تا در مواجهه با مواد سخت مانند فلزات آلیاژی یا چوبهای فشرده عملکرد دقیق داشته باشد.
مقاومت سایشی فوقالعاده: یکی از مشکلات اصلی در ابزار خراطی، ساییدگی لبهی برنده است. فولاد 1.3343 با ترکیب عناصر مقاوم در برابر سایش، طول عمر ابزار را افزایش میدهد.
چقرمگی (Toughness): برخلاف بسیاری از فولادهای بسیار سخت، فولاد خشکه هوایی چقرمگی خوبی دارد، به این معنا که در برابر ضربه و فشارهای ناگهانی ترک نمیخورد.
از نظر حرارتی نیز این فولاد عملکرد بینظیری دارد:
پایداری دمایی بالا: ابزارهایی که از فولاد خشکه هوایی ساخته شدهاند میتوانند تا دمای حدود 600 تا 650 درجه سانتیگراد، بدون افت قابل توجه در سختی، به کار خود ادامه دهند.
عدم تغییر فرم در گرما: در حین عملیات خراطی با سرعت بالا، که گرمای زیادی تولید میشود، ابزارها معمولاً دچار تغییر شکل میشوند. اما فولاد HSS به خوبی در برابر این شرایط مقاوم است.
این ویژگیهای فنی باعث میشوند ابزار خراطی ساختهشده از فولاد 1.3343 در مقایسه با ابزارهایی از جنس فولاد کربنی یا فولادهای نرم، دوام و دقت بسیار بیشتری داشته باشند.
کاربردهای فولاد خشکه هوایی در ابزارهای برش
فولاد خشکه هوایی در صنعت بهعنوان متریالی استراتژیک برای تولید انواع ابزارهای برش مورد استفاده قرار میگیرد. گسترهی این کاربردها بسیار وسیع است، از تولید ابزارهای دستی گرفته تا تجهیزات صنعتی.
مهمترین کاربردهای فولاد HSS در ابزارهای برش عبارتاند از:
ابزار خراطی: مهمترین کاربرد فولاد 1.3343 در تولید تیغهها و مغارهای خراطی است. این ابزارها برای برادهبرداری از چوبهای سخت، آلومینیوم، برنج و حتی فولادهای نرم به کار میروند.
مته و قلاویز: فولاد HSS در تولید متههای صنعتی، متههای مرغک، و قلاویزهای دندهزنی بسیار رایج است؛ چرا که میتواند بدون دفرمه شدن در برابر سایش و گرما مقاومت کند.
تیغ اره و تیغچه تراش: در تولید تیغ ارههای دورانی یا تیغچههای تراش CNC، استفاده از فولاد خشکه هوایی موجب افزایش طول عمر و دقت ابزار میشود.
ابزارهای قالبسازی: در صنایع ساخت قالب، ابزارهای برشی نیاز به متریالی دارند که هم دقیق و هم مقاوم به حرارت و فشار باشند. HSS برای این منظور انتخاب مناسبی است.
ابزارهای شکلدهی و تراشکاری دقیق: از جمله قالبهای پانچ، تیغههای فرمدهی، تیغههای برش نوار و ابزارهای CNC که همگی نیازمند لبههایی تیز، پایدار و بادوام هستند.
بهطور خلاصه، فولاد خشکه هوایی نهتنها در صنعت خراطی، بلکه در تمامی زمینههایی که به ابزارهای دقیق، مقاوم و پایدار نیاز دارند، یک انتخاب بیرقیب به شمار میآید.

دلیل انتخاب فولاد 1.3343 برای ابزار خراطی صنعتی
در میان انواع فولادهایی که برای ساخت ابزارهای برش و فرمدهی بهویژه در صنعت خراطی استفاده میشوند، فولاد 1.3343 (که با نام فولاد خشکه هوایی یا High Speed Steel – HSS نیز شناخته میشود) جایگاه ویژهای دارد. این فولاد در ابزارسازی صنعتی نهتنها به دلیل خواص مکانیکی و حرارتی مطلوب، بلکه به دلیل پایداری عملکرد در شرایط کاری سخت و پرفشار، تبدیل به یکی از انتخابهای اصلی برای ساخت ابزار خراطی شده است. اما دقیقاً چرا فولاد 1.3343 به انتخاب اول بسیاری از تولیدکنندگان ابزار خراطی صنعتی تبدیل شده؟ بیایید با نگاهی دقیقتر این موضوع را بررسی کنیم:
1. مقاومت استثنایی در برابر حرارت و سایش
در فرآیندهای صنعتی خراطی، ابزار در تماس دائمی با قطعهکار با سرعتهای بالا قرار میگیرد. این وضعیت باعث افزایش چشمگیر دما و اصطکاک میشود. فولاد 1.3343 دارای توانایی حفظ سختی در دماهای بالا تا حدود 600 درجه سانتیگراد است؛ قابلیتی که در فولادهای معمولی مشاهده نمیشود. همچنین حضور عناصری مانند وانادیوم، تنگستن و مولیبدن، مقاومت سایش این فولاد را به طرز محسوسی افزایش داده است. این ویژگی باعث میشود ابزارهای ساختهشده با فولاد خشکه هوایی حتی پس از ساعات طولانی کار، همچنان تیز و کارآمد باقی بمانند.
2. پایداری و دقت بالا در تولید انبوه
در تولیدات صنعتی، تکرارپذیری و دقت در هر بار استفاده از ابزار اهمیت بالایی دارد. ابزار خراطی ساختهشده از فولاد 1.3343 قادر است در طولانیمدت پایداری ابعادی و لبه برنده خود را حفظ کند. این ویژگی باعث میشود در خطوط تولیدی که نیاز به دقت بالا و سرعت زیاد دارند، بهرهوری بسیار افزایش یابد. همچنین به دلیل سختی بالا و مقاومت به ضربه، این فولاد برای کار با متریالهایی با دانسیته بالا (مثل چوبهای فشرده، آلیاژهای فلزی سبک یا حتی پلاستیکهای صنعتی) ایدهآل است.
3. کاهش هزینههای نگهداری و افزایش عمر مفید ابزار
یکی از دلایل اصلی که صنایع از فولاد خشکه هوایی برای ابزار خراطی استفاده میکنند، طول عمر بالا و کاهش نیاز به تعمیرات مکرر یا تعویض تیغهها است. این مسئله در خطوط تولیدی که توقف ماشینآلات هزینهبر است، اهمیت حیاتی دارد. بهعبارتی، ابزارهایی که از فولاد 1.3343 ساخته شدهاند، در مقایسه با ابزارهای فولاد کربنی معمولی، مدت زمان بسیار بیشتری بدون نیاز به تیزکاری مجدد، به فعالیت ادامه میدهند. این موضوع باعث صرفهجویی قابل توجه در زمان و هزینههای عملیاتی میشود.
4. سازگاری بالا با عملیات حرارتی و تولید انبوه
فولاد 1.3343 بهراحتی قابلیت عملیات حرارتی دارد و این مسئله باعث شده سازندگان ابزار صنعتی بتوانند سختی نهایی تیغهها را دقیقاً مطابق با نیاز خود تنظیم کنند. همچنین این فولاد در فرآیند ماشینکاری و سنگزنی نیز پاسخ خوبی میدهد که برای تولید ابزارهایی با فرمهای دقیق مانند مغار، قلمتراش، تیغچه CNC و سایر انواع ابزار خراطی ضروری است. از طرف دیگر، این فولاد در ساخت ابزارهای قالبسازی، خراطی اتومات، و دستگاههای CNC کاربرد دارد و نشان میدهد که نهتنها برای مصارف دستی بلکه برای خراطی پیشرفته صنعتی نیز کاملاً مناسب است.
5. استاندارد جهانی و دسترسی آسان
فولاد خشکه هوایی 1.3343 طبق استاندارد DIN آلمان، و همتراز با استانداردهای بینالمللی مانند AISI M2 در آمریکاست. این تطابق با استانداردهای جهانی، تولیدکنندگان را قادر میسازد تا با اطمینان خاطر ابزارهای خود را بر پایه مواد اولیه قابل اعتماد تولید و صادر کنند. دسترسی گسترده به این فولاد در بازار جهانی و همچنین امکان تامین آن در اشکال مختلف (میلگرد، تسمه، تیغچه آماده) سبب شده که انتخاب آن برای کارگاههای صنعتی خراطی بسیار مقرونبهصرفه باشد.
جمعبندی و نتیجهگیری
چرا انتخاب متریال اهمیت دارد؟
در دنیای تولید، انتخاب صحیح متریال برای ابزارهای صنعتی تفاوت بین عملکرد دقیق و هزینهبر یا کارایی بالا و بهرهوری بهینه را رقم میزند. این موضوع بهویژه در حوزه ابزار خراطی اهمیت دوچندان پیدا میکند؛ چرا که ابزارهای خراطی به طور مداوم در معرض اصطکاک، فشار، ارتعاش و حرارت هستند و کوچکترین ضعف در جنس یا ساختار ابزار میتواند منجر به کاهش کیفیت کار، هدررفت متریال یا حتی آسیب به دستگاه شود.
در گذشته ابزار خراطی بیشتر از فولادهای ساده کربنی یا آلیاژهای ضعیف ساخته میشدند؛ اما با افزایش سرعت، دقت و حساسیت ماشینآلات امروزی، نیاز به متریالی است که هم در برابر سایش و حرارت مقاوم باشد و هم طول عمر بالا و دقت پایدار در طول زمان داشته باشد. اینجاست که بحث انتخاب متریال از صرفاً یک فاکتور فنی، به یک تصمیم راهبردی تبدیل میشود.
یک متریال مناسب برای ابزار خراطی باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
سختی بالا برای برش دقیق
مقاومت حرارتی جهت کار در شرایط پرفشار
چقرمگی برای جلوگیری از شکست ناگهانی
پایداری ابعادی در طول زمان
قابلیت تیزکاری مجدد و استفاده چندباره
اگر تمام این ویژگیها در کنار هم نیاز باشد، تنها تعداد محدودی از فولادها میتوانند پاسخگوی این خواستهها باشند – و در صدر آنها فولاد خشکه هوایی 1.3343 قرار دارد.
فولاد 1.3343 و فولاد خشکه هوایی؛ ترکیبی از دقت و دوام
در طول مقاله دیدیم که چرا فولاد 1.3343 که با عنوان فولاد خشکه هوایی (HSS) نیز شناخته میشود، بهعنوان یکی از بهترین متریالها در ساخت ابزار خراطی شناخته میشود. این فولاد با داشتن ویژگیهای بینظیری همچون:
حفظ سختی در دمای بالا
مقاومت سایشی عالی
دوام مکانیکی بالا
چقرمگی مطلوب
و سازگاری با عملیات حرارتی و تولید انبوه
توانسته جایگاه ویژهای در صنعت ابزارسازی پیدا کند.
ابزارهایی که از این فولاد ساخته میشوند، چه برای خراطی چوب، چه برای فلزات و چه برای کارهای تزئینی سنتی، کارایی بسیار بالایی دارند. ترکیب دقت در برادهبرداری با دوام و عمر طولانی، باعث شده فولاد خشکه هوایی به انتخاب اصلی در محیطهای صنعتی تبدیل شود که نیاز به ابزارهای مقاوم و دقیق دارند. بهطور کلی، اگر بخواهیم مزیت این متریال را در یک جمله خلاصه کنیم: فولاد 1.3343 یک سرمایهگذاری بلندمدت برای کیفیت، دقت و دوام ابزار خراطی است.